Janine

Switch to desktop

class="gkFeaturedItemTitle" Periudha Post-Bizantine – Kohët moderne

Në 1431, banorët e Janinës u bënë vasalë të turqve nën Sina Pashën në Janinë dhe u vendos sundimi turk, i cili zgjati  482 vjet, dmth. deri në vitin 1913. Deri në fillim të shekullit të 17-të nën pushtimin turk Janina paraqet rënie të përgjithshme dhe shkatërrim.

Shekulli 17 është fillimi i zhvillimit të Janinës, që arrin kulmin në shekullin e 18- të, me zhvillimin e tregtisë dhe bioteknologjisë. Ky zhvillim çon në përqendrim të konsiderueshëm urban të popullsisë. Gjithashtu, Janina paraqet traditë të shkëlqyer intelektuale . Viti 1206 daton themelimin e dy shkollave në manastiret  Spanu e Diliu, ku mësuan dhe studiuan dijetarë të shquar dhe mendimtarë të mençur. Në këto shkolla u ruajt  në Epir dhe kultura greke dhe u lëvrua gjuha  greke dhe tradita e shquar  deri në epokën e transformimit urban.

Nga mesi i shekullit të 17-të, janjotët  filogeneis, ndikuar nga iluminizmi evropian, financuan ngritjen e shkollave të reja në Janinë. Pra, u themeluan në qytetin e Janinës, shkolla e igumenit Epifaniu (1648), e quajtur e vogël, shkolla Goumas (1676), e quajtur e madhe, Maroutsaia (1746), e Kaplaneios (1797) dhe më vonë (Zosimaia 1828).

Nga shekulli i 18-të, Janina del në pah si qendër më e rëndësishme e mendimit intelektual e helenizmit të ri dhe të Greqisë para revolucionit intelektual. Nga 1431 dhe deri në kohën e Aliut (1788), përveç lëvizjes revolucionare të Dionisiut (1611), të quajtur Skylosofos, asnjë luftë ose ngjarje tjetër e rëndësishme nuk kryhet në Janinë. Nga 1788 dhe për 50 vjet më vonë, në qytetin e Janinës, ndodhin ngjarje me rëndësi të madhe.

Në 1788, Aliu vjen në pushtetin e Janinës duke inauguruar regjimin tiranik. Për këtë periudhë, historia personale e Aliut është historia e Janinës dhe e gjithë Epirit.

Janina pavarësisht nga tirania brutale, zhvillohet vazhdimisht.Gjatë kohës së sundimit të Aliut arrin kulmin transformimi urban i qytetit të Janinës dhe paraqitet si qendër urbane më e mirë e Greqisë para revolucionit.

Në mënyrë të veçantë, Aliu, për sigurinë dhe pasurimin e tij kufizon e përndjek bejlerët dhe zgjeron kushtet e zhvillimit urbanistik të Janinës. Riparon kalanë(1812-1815), hap rrugë për Thesalisë dhe Artën e Paramithi mposht Greqinë kontinentale dhe Peloponezin, ndërton pallate e themelon  shkollën  ushtarake me francezët, në të cilën duhej të studionin krerët e Revolucionit grek dhe ndihmon zhvillimin të marrëdhënieve tregtare.

Gjatë kësaj periudhe, tregu lokal i qytetit, është ndër më të rëndësishmit në Greqi. Çfarë ndodhi gjatë dy shekujve në Janinë, kishte pasoja në sfond ideologjik të Janinës. Shumica e tyre, sillen gjoja si mbështetësit e parimeve të Revolucionit Francez.
Ky ndryshim ideologjik, nuk është i huaj për orientimin e drejtpërdrejtë dhe të  pamohueshëm të janjotëve për idenë e çlirimit të tyre dhe thirrjet e Rigës  dhe Filikis Eterias. Nuk është rastësi që Tsakalof Athanasi, një nga themeluesit e Filikis Eterias, me origjinë nga Janina, as se nga 1816 e këtej shumë tregtarë, politikanë dhe intelektualë janjotë thuhet të kenë filluar në të.
Për më tepër, burime të pakundërshtueshme, dëshmohet veprimi i janjotëve, në qytet dhe madje edhe në oborrin e Ali Pashës. Prej këtyre më të rëndësishmit ishin Manthos Ikonomou, Al. Noutsos, G. Tourtouris J. Kolettis J. Vilaras, S. Kolovos etj Nga 1819 e tutje, Janina, përveç qendrës së mendimit intelektual  të  helenizmit të ri në të njëjtën kohë bëhet qendra më e rëndësishme politike e një lëvizje kombëtare dhe iluminizmit.

Në 1822, Janina u pushtua nga Hurshit Pasha dhe Aliu vritet në manastirin Shën Panteleimoni në ishullin e liqenit Pamvotis.
Sa zgjaste rrethimi i Janinës, fillonte gjatë marsit 1821, Revolucioni Grek, në të cilin, për shkak të pranisë së ushtrisë së madhe turke në Epir, nuk kanë  marrë pjesë në mënyrë aktive janjotët dhe epirotët. Deri në fund të luftës, Janina nuk u përfshi në fshatrat e çliruara, që formuan shtetin grek.

Janina u çlirua më 21 shkurt 1913.Së fundi gjatë Luftës së Parë Botërore, Janina u pushtua përkohësisht nga trupat italiane, nga maji deri në shtator 1917, dhe prej atëherë,  ndoqi fatin e pjesës tjetër të Greqisë.